Gevolgen van Early Life Stress

Veilige gehechtheid wordt gezien als bepalend voor het leven, zowel voor het kinderleven als voor de relatievorming. Veilig gehechte kinderen hebben sensitieve opvoeders, die het kind verzorgen en beschermen. Deze kinderen hebben ervaren dat hun opvoeders beschikbaar zijn als bron van troost, steun en veiligheid op het moment dat het kind stress ervaart. Dit gevoel van veiligheid en vertrouwen is voor deze kinderen vanzelfsprekend en het is de basis voor een gezonde ontwikkeling van het brein.

Maar niet voor elk kind is het opbouwen en vasthouden van een gevoel van veiligheid en vertrouwen een vanzelfsprekendheid. We zien dit bijvoorbeeld, als er vanaf de zwangerschap en/of in de vroege kinderjaren, al sprake is van meerdere ingrijpende gebeurtenissen zoals verwaarlozing, misbruik, geweld of uithuisplaatsing(en), of als ouders door hun eigen problemen of ziek zijn onvoldoende (emotioneel) beschikbaar zijn geweest, of als een kind door verlies van de ouder, verblijf in een kindertehuis of leefgroep geen kans heeft gehad om een band met een vaste sensitieve opvoeder te ontwikkelen.

Een kind heeft dan meer moeite zich veilig en geborgen te voelen en wordt, door het ontbreken van voldoende stabiliteit en nabijheid, blootgesteld aan grote hoeveelheden stress zonder dat opvoeders deze helpen verminderen. Het kind ontwikkelt in reactie hierop specifieke patronen in het brein om de aanhoudende dreiging of het gevaar het hoofd te bieden. Deze overlevingsmechanismen hebben een zeer negatieve impact op de ontwikkeling van het kind. Vaak hebben deze kinderen zowel een achterstand in hun lichamelijke, sociaal-emotionele en cognitieve ontwikkeling, als een te kort aan basisvertrouwen ten aanzien van zichzelf als van de ander.  Bij deze kinderen spreken we daarom van een complex trauma of een ontwikkelingstrauma.

Het herstellen van een dergelijk complex trauma vraagt om een behandeling die niet alleen maar gericht is op het verwerken van onderliggende traumatische ervaringen en het weer opbouwen van veilige gehechtheid. Het zal zich juist moeten richten op alle ontwikkelingsgebieden van het brein aangezien al deze gebieden door de aanhoudende “toxische” stress onvoldoende tot ontwikkeling zijn gekomen.

Praktijk Tatoran biedt voor deze kinderen en hun opvoeders een gefaseerde behandeling volgens het “Neurosequentieel Model voor Therapeuten (NMT)”. Uitgangspunt van het model is dat herstel van elk deel van het brein op specifieke, gefaseerde wijze moet plaatsvinden om effectief te zijn.