EMDR (Storytelling)

Herinneringen aan een ingrijpende gebeurtenis of terugkerende angsten kunnen zorgen voor een heftige reactie of emotie. EMDR kan helpen om de lading van nare ervaringen en/of angsten te verminderen. EMDR staat voor Eye Movement Desensitization and Reprocessing. Dit betekent letterlijk: “door oogbewegingen minder gevoelig worden en opnieuw verwerken”. 

Onze hersenen verwerken de hele dag ervaringen en indrukken zowel fijne, bijzondere ervaringen als nare ervaringen. Bij een adequate verwerking van deze ervaringen worden deze als herinneringen netjes “opgeruimd” en kunnen bewust worden opgeroepen zonder emotioneel van slag te raken. Bij een diep ingrijpende gebeurtenis of angst wordt de binnenkomende informatie anders verwerkt dan gewone ervaringen. Het lichaam gaat in een alarmtoestand en de informatie wordt niet goed “opgeruimd”. In het dagelijks leven kunnen beelden, geluiden, geuren en andere lichaamssensaties, die aan de ingrijpende gebeurtenis of angst doen denken, steeds weer dezelfde emoties oproepen als tijdens de traumatische ervaring of doorgemaakte angst. De EMDR behandeling helpt om het informatieverwerkingsproces in de hersenen af te ronden, zodat deze traumatische ervaringen gewone herinneringen kunnen worden. 

EMDR is geschikt voor kinderen in de leeftijd vanaf 5 jaar met "wakker trauma". Dit betekent dat het kind open staat voor de behandeling én de herinneringen op bewust niveau toegankelijk zijn. De behandeling kan na de volgende traumatische ervaringen worden toegepast: 

• Verlies dierbare of ernstige ziekte familielid 
• Uithuisplaatsing, adoptie- of pleeggezinplaatsing
•  Echtscheiding, conflictscheiding 
• Huiselijke ruzies, geweld, pesten, misbruik, mishandeling en verwaarlozing 
• Brand, ongeval, inbraak, overval 
• Natuurramp, oorlogsgeweld 
• Verloren raken of opgesloten raken in lift / wc 
• Ernstig ziek zijn, verslikken, overgeven en medische ingrepen zoals prikken, narcose 

 Maar kan ook worden ingezet bij: 

• Laag zelfbeeld 
• Piekeren, paniekaanval, hyperventilatie 
• Angsten voor dieren, donker, onweer etc 
• Nachtmerries, angstige fantasieën of (dwangmatige) gedachten 

EMDR storytelling is geschikt voor jonge kinderen (tot 6 jaar) en voor kinderen die op jonge leeftijd getraumatiseerd zijn. Dit noemen we een "vroegkinderlijk trauma of preverbaal trauma". Het kind kan last hebben van (lichamelijke) herbelevingen, verhoogde prikkelbaarheid en stress, en/of gedrags- en regulatieproblemen. 

De behandeling kan na de volgende traumatische ervaringen worden toegepast: 

• Gecompliceerde, stressvolle zwangerschap, bevalling of vroeggeboorte (couveuse) 
• Ernstig ziek zijn, verslikken, overgeven, medische ingrepen zoals prikken, narcose 
• Wisseling in opvoedsituatie door echtscheiding, uithuisplaatsing, adoptie 
• Huiselijke ruzies, geweld, misbruik, mishandeling of verwaarlozing 
• Brand, (verkeers)ongeval, inbraak, of overval 
• Natuurramp, oorlogsgeweld 
• Verloren raken of opgesloten raken in lift / wc 
• Verlies dierbare of ernstige ziekte familielid 
• Angsten voor dieren, donker, onweer etc
• Nachtmerries, angstige fantasieën of (dwangmatige) gedachten

Bij de start van de behandeling vraagt de therapeut het kind om aan de angst of traumatische gebeurtenis (terug) te denken, inclusief de bijbehorende beelden, gedachten en gevoelens. Aanvullend kan gebruik gemaakt worden van een tekening, spelbeeld of andere hulpmiddelen. 

Vervolgens wordt het “het informatieverwerkingssysteem” in de hersenen gestimuleerd door sets van prikkels aan te bieden via de zintuigen (tappen, klikjes via de koptelefoon, oogbeweging). Na elke set wordt aan het kind gevraagd zich te concentreren op de meest opvallende verandering of sensatie, waarna er een nieuwe set volgt. De aangeboden sets zullen er langzamerhand toe leiden dat de herinnering haar kracht en emotionele lading verliest. De behandeling gaat net zo lang door totdat het kind na het kijken naar het “plaatje” in het hoofd geen reactie meer geeft. 

Opvoeders worden, afhankelijk van de leeftijd en situatie van het kind, in meer of mindere mate bij de behandeling betrokken. De EMDR-behandeling vindt meestal 1 op 1 plaats met de therapeut, soms is het belangrijk dat opvoeders hierbij aanwezig zijn. Aan het begin van de behandeling krijgen opvoeders voorlichting over trauma, over trauma-gerelateerde klachten, over EMDR en over werking van het brein. Tijdens de behandeling vindt er steeds een terugkoppeling plaats zodat opvoeders in staat zijn het kind thuis te ondersteunen in het verwerkingsproces. 

Opvoeders en de behandelaar maken samen een verhaal over het vroeg-kinderlijk trauma. De inhoud van het verhaal is gericht op het oproepen van lichaamssensaties en emoties gekoppeld aan het onderliggende trauma. Ook biedt het verhaal de mogelijkheid om eigen gedrag of gedrag van de (biologische) ouders te verontschuldigen en het gedrag dat het kind laat zien anders te labelen. Er wordt aan opvoeders uitleg gegeven over het effect van het trauma en over de behoeften van het kind om gemiste ontwikkelings-taken in te halen. Aan het kind wordt uitgelegd dat de pijn en emoties die het nu ervaart eigenlijk de pijn en emoties zijn van toen.  

De behandeling vindt plaats door gelijktijdig het verhaal voor te lezen en de EMDR toe te passen bij het kind, bijvoorbeeld door te tappen op de handen of benen. Afhankelijk van de leeftijd én situatie van het kind vindt de behandeling plaats in het bijzijn van opvoeder(s).